Jeszcze dekadę temu MBA bywało traktowane jako formalny wyznacznik gotowości do objęcia najwyższych stanowisk menedżerskich. Dziś, w warunkach wyraźnej nadpodaży absolwentów i ogromnego zróżnicowania jakości programów, pracodawcy podchodzą do tego dyplomu z dużym pragmatyzmem. Na poziomie zarządów kluczowe znaczenie ma doświadczenie „z pola walki”, a MBA pełni rolę wspierającą, a nie decydującą.

Eksperci o rekrutacji na szczyty

W świecie biznesu, zdominowanym przez niepewność, dezinformację i przyspieszającą transformację technologiczną, trzy litery za nazwiskiem przestały być „złotym biletem” do zarządu. Dyplom MBA, jeszcze niedawno utożsamiany z prestiżem i niemal gwarantowanym awansem, obecnie podlega bardziej surowej ocenie. Czy nadal stanowi inwestycję o wysokiej stopie zwrotu, czy raczej kosztowny, choć przydatny element CV? Głos liderów biznesu i dyrektorów HR jest jednoznaczny: rynek dojrzał i oczekuje dowodów, a nie samych deklaracji.

Jeszcze dekadę temu MBA bywało traktowane jako formalny wyznacznik gotowości do objęcia najwyższych stanowisk menedżerskich. Dziś, w warunkach wyraźnej nadpodaży absolwentów i ogromnego zróżnicowania jakości programów, pracodawcy podchodzą do tego dyplomu z dużym pragmatyzmem. Na poziomie zarządów kluczowe znaczenie ma doświadczenie „z pola walki”, a MBA pełni rolę wspierającą, a nie decydującą.

Praktyka ponad pergaminem

W większości organizacji dyplom MBA nie jest warunkiem koniecznym przy rekrutacji na najwyższe stanowiska. Szczególnie wyraźnie widać to w branżach o silnej specyfice operacyjnej, takich jak motoryzacja czy handel detaliczny, gdzie liczy się dogłębne rozumienie rynku i klienta.

„W Grupie Krotoski weryfikujemy przede wszystkim praktyczne kompetencje: doświadczenie w branży automotive, zrozumienie jej specyfiki i potrzeb klienta, serwisów i flot. MBA daje solidne podstawy biznesowe, natomiast szczególnie sprawdzamy kandydata pod kątem realnych umiejętności” – podkreśla Sylwia Mikołajczyk, Dyrektor Działu HR w Grupie Krotoski.

Podobne stanowisko prezentuje Katarzyna Sobantka-Góralczyk, Dyrektor Operacyjny (Chief Operating Officer) w Global Certification Body Sp. z o.o. wskazując, że o wartości menedżera decydują kompetencje merytoryczne i doświadczenie zawodowe, a nie sam fakt ukończenia studiów. Z kolei Agnieszka Jończyk, Dyrektorka HR w MediaMarkt Polska, zwraca uwagę na zmianę priorytetów przywódczych: „MBA dla C-level to atut, ale nie wymóg. Priorytetem jest przede wszystkim zespołowe i klientocentryczne przywództwo. Wybieramy liderów z realnymi wynikami w retailowych realiach i przy zmieniających się potrzebach klientów. Bardziej niż prestiż marki MBA liczy się praktyczny wpływ edukacji na przywództwo i umiejętność aplikowania wiedzy w dynamicznym otoczeniu”.

MBA jako barometr postawy i potencjału

Jeśli MBA nie jest wymogiem formalnym, to jaką funkcję pełni dziś w ocenie kandydata? Dla wielu pracodawców pozostaje sygnałem postawy – zdolności do uczenia się, determinacji i gotowości do wychodzenia poza strefę komfortu. W dynamicznych sektorach, takich jak IT czy startupy technologiczne, ten aspekt nabiera szczególnego znaczenia. „Jest to dla mnie wskaźnik tego, że dany kandydat cały czas potrafi się uczyć, zorganizować swój czas i życie tak, by zrealizować postawione przed nim zadania i jest gotowy wyjść poza znane mu, bezpieczne środowisko” – mówi Adam Przymusiała, prezes zarządu ANSTA.

Z perspektywy sektora technologicznego obserwacje te potwierdza Marta Godzisz, Dyrektor Studiów MBA dla branży IT w Polsko-Japońskiej Akademii Technik Komputerowych. Jak zauważa, wielu absolwentów wyspecjalizowanych programów MBA uzyskuje awans lub znaczący wzrost wynagrodzenia w ciągu kilku miesięcy od ukończenia studiów. Jednocześnie podkreśla, że o realnej wartości programu decydują ludzie i treści: „Kluczową rolę odgrywa kadra dydaktyczna — to, kim są wykładowcy, jakie mają doświadczenie zawodowe i w jakim stopniu łączą perspektywę akademicką z praktyką biznesową, w największym stopniu decyduje o rzeczywistej jakości i użyteczności studiów”.

Inflacja dyplomu

Eksperci nie mają wątpliwości, że polski rynek pracy doświadcza dziś inflacji dyplomu MBA. Przy dużej liczbie absolwentów sam tytuł coraz częściej staje się elementem tzw. „biznesowej higieny” – pozwala przejść etap wstępnej selekcji, ale nie przesądza o sukcesie rekrutacyjnym. „Na polskim rynku pracy obserwuje się nadpodaż absolwentów MBA, zwłaszcza z mniej selektywnych programów. Sam dyplom nie jest już automatycznym wyróżnikiem i coraz częściej stanowi jedynie podstawowy element profilu menedżera, a nie czynnik decydujący” – ocenia Damian Sapielak, COO i Co-Founder NovaLend.

W tym kontekście rośnie znaczenie akredytacji (takich jak EQUIS czy AMBA) oraz renomy uczelni, która działa jako poznawczy skrót dla rekrutera. Katarzyna Szudy z HR Contact zwraca uwagę na wyraźny trend specjalizacji: „O wartości dyplomu decydują dziś przede wszystkim akredytacja, poziom praktyczności oraz dopasowanie programu do realnych potrzeb biznesowych. Ma to szczególne znaczenie w przypadku programów executive oraz specjalistycznych, industry-focused MBA, takich jak Finance, Technology & Digital Innovation, Oil & Gas czy Social Impact & ESG.”

Jednocześnie, jak zauważa Marek Janota z Alert Media Communications, nawet najlepsze rankingi nie zastąpią realnych kompetencji: „Renoma uczelni i rankingi mogą ułatwiać „wejście do rozmowy”, ale rzadko rozstrzygają o wyniku. W szczególności, gdy rynek jest nasycony absolwentami MBA, sam fakt ukończenia studiów przestaje być wyróżnikiem. Dyplom jest dziś higieną, a prawdziwym wyróżnikiem staje się zestaw kompetencji odpowiadających na nowe ryzyka”.

Nowa waluta przywództwa: zarządzanie w niepewności

Kluczowym testem wartości MBA staje się zdolność do działania w warunkach permanentnej niepewności. Rosnąca liczba kryzysów, presja dezinformacyjna i cyfrowa podatność organizacji sprawiają, że od liderów oczekuje się konkretnych narzędzi, a nie jedynie formalnych kwalifikacji. „W rekrutacji na najwyższy szczebel coraz częściej wygrywają ci, którzy potrafią pokazać nie tylko dyplom, ale także swój sposób budowania odporności organizacji na kryzysy informacyjne” – podsumowuje Marek Janota.

W efekcie MBA przestaje być „magiczną pigułką” na karierę. Staje się profesjonalnym zestawem narzędzi, którego wartość ujawnia się wyłącznie wtedy, gdy idzie w parze z doświadczeniem, mierzalnymi osiągnięciami i zdolnością adaptacji. Dyplom może wzmacniać profil lidera, ale nie zastąpi dojrzałości przywódczej, skuteczności operacyjnej i umiejętności działania w świecie, w którym jedyną stałą jest zmiana.

Anna Rejer